RSS

Cách đúc gà con!

11 Tháng 10

Từ khi cán mái bỏ công,
Đành rằng cách thế rõ thông mới mầu.
Hình thù, chân, cẳng, xương vai,
Đụng độ ăn đặng cũng là nghề hay.
Ăn độ rồi đã thừa danh,
Dưỡng nuôi cho mạnh để dành kiếm con.


Xám tro, vàng trụ, mái mèo,
Mái râu, mái đất, mái hèo, mái xanh.
Tướng kê chọn lựa đành rành,
Cho ăn đầy đủ no cành mới xuôi.
Gà nội, chủ chạ đừng nuôi,
Phòng gà hàng xóm tới lui chẳng mầu.
Chuồng trại sạch sẽ ráo cao,
Một trống, một mái không cho chạ vào.
Nhớ là sạch sẽ làm đầu,
Bữa nhốt bữa thả chớ hầu có quên.
Mười ngày bèn cột ổ lên.
Cao chừng một thước, rút rơm lót điều.
Ăn tối trống mái no điều,
Lúa vút nước sạch, trống nhiều con sung.
Chớ được đuổi chạy làm lung,
Thất kinh gà hoảng, đẻ không có chừng.
Gà đẻ phải lấy bớt lần,
Để nhiều sợ bể hoặc ngừng đi chăng.
Trứng nhọn gà mái đã tường,
Trứng tròn gà trống nào hồng có sai.
Trứng nặng gà lớn xương thay,
Trứng nhỏ gà đẹt ấp thời uổng công.
Trước đèn tay đặt xem trong,
Quầng thâm chẳng thấy là không có cồ.
Trứng vỏ mỏng chớ bỏ vô,
Là bữa gà đói, chó vồ, chồn vây.
Gà già đẻ ít trứng thay,
Xế chiều lên ổ, con hay bao giờ.
Trứng nhỏ chẳng điều gà so,
Lông hay dòn dở chớ cho ấp nhiều.
Ổ lót sạch, cột chắc treo,
Để nơi khuất tịnh, dễ trèo xuống lên.
Chớ để gà khác gần bên,
Đừng cho mưa nắng dọi hầm trứng hư.
Mỗi trưa cho mái xuống ăn,
Thả ra đi rảo, kẻo nằm mạt sanh.
Đừng cho gà trống rượt dành,
Phơi lông vùi đất rồi lên ổ liền.
Lìa trứng lâu cũng chẳng nên,
Trứng mà lạnh ngắt, trứng bèn hư đi.
Khoảng chừng một khắc vị chi,
Bỏ gà lên ổ phải y nhẹ nhàng.
Nhớ rữa chân sạch đất bùn,
Kẻo ung trứng ấp chẳng ra cái gì.
Ấp được năm bữa rọi đèn,
Có cồ thì để, không cồ lấy ra.
Xám đen là trứng có cồ,
Mười lăm ngày nhúng(nước) trứng thời rung rinh.
Có trứng xục xịch là hư,
Lâu trứng khô ráo bỏ vô ổ liền.
Ấp được hai mươi mốt ngày,
Trứng bèn khẻ mỏ, nở rày cũng mau.
Trứng sát cứ gỡ chẳng sao,
Đợi gà cứng cáp, xuống vào ban trưa.
Lấy tay cạnh mở chớ chừa,
Khỏi rút mỏ trấu, ngăn ngừa về sau.
Tấm mẳn ăn lúc ban đầu,
Nước sôi để nguội làu làu chớ quên.
Cho ăn thiếu thốn chẳng bền,
Đói con, non trống nào bền nào dai.
Bắt gà lẻ mẹ không hay,
Tự nhiên để vậy, lâu ngày càng sung.
Nếu trời ướt át chớ quên,
Cho ăn khô ráo, khỏi hen khỏi sò.
Gà sáu tháng đổ lông giò,
Biết gáy một tháng phải lo tích mồng.
Nữa tháng xổ nhấp một lần,
Dặng quen đòn đá, đứng lâu đá bền.
Một nhang trở lại làm ngăn,
Ban đầu xổ ít, lần lần tăng thêm.
Gà tơ chớ xổ gà niên,
Chọi gà vừa chạn sợ hư xương mềm.
Vĩa khấu chớ để đá luôn,
Can ra, xổ lại, phòng gà hư chăng.
Một chặp cho uống nước sơ,
Thổi hơi, đánh cán để chờ chi lâu.
Xổ rồi phải nhớ vỗ hen,
Vò trầu với muối cho ăn khỏi sò.
Mài ngải với rược xức vô,
Cánh hông đầu cổ đặng cho tan bầm.
Cẳng gà cũng phải đem dầm,
Vừa tớ đầu gối khẻo hồng hư chân.
Sau mười phút nhớ phơi lông,
Tắm nắng vừa phải, chớ không nướng gà.
Gặp mái chớ để theo rà,
Tối cho ăn uống theo đà mỗi đêm.
Cây lót để ngủ chớ quên,
Tránh không có gió và khô chổ nằm.
Thục địa, cam thảo, da tây,
Nấu cho uống dặm, đá rày bền lâu.
Chớ cho đạp mái lần nào,
Kẻo đứng không vững, khuya thì run chân.
Cứt khô, ngủ không giấu đầu,
Là gà sung mạnh, chớ lo sợ gì.
Nếu gà đau mắt phải lo,
Lá khế non, muối cùng nhai phun vào.
Hoặc con mắt có hạt cườm,
Ốc bưu đốt, xức vậy mà rất hay.
Gà cước chậu mới khó cho,
Để dầm nước lạnh thì giò bớt sưng.
Hoặc lấy mắm nêm bó chân,
Lâu ngày mới hết, nhưng ngưng xổ gà.
Bị trĩ : ỉa rặn không ra,
Lá mồng tơi đỏ, ăn mà rất hay.
Dầu đu đủ uống hàng ngày,
Thì trơn cái ruột, bịnh rày bớt đi.
Ăn không tiêu chẳng hại gì,
Cho ăn chút muối, uống thì nưốc hâm.
Gà mắc gió (dùng) rau húng đâm,
Lấy mà cho uống, dầu phong xức mình.
Kỹ càng các việc đã bày,
Nếu mà làm đúng, ít khi thua người.
Bởi chỉ rõ lời cao ngoan,
Bắt vần đủ kiểu, miễn sao dễ tường.
Lời thô tiếng tục tầm thường,
Xin người kinh sử văn chương chớ cười.

About these ads
 
Để lại bình luận

Posted by on 11/10/2012 in Tàng kinh các

 

Thẻ: , , ,

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: